Σýντομο Βιογραφικü
¼νομα: Μαρßα Πυλιþτου
Τüπος και ημερομηνßα γÝννησης: στο κατεχüμενο Λευκüνοικο το 1935
ΣπουδÝς: Διδασκαλικü ΚολλÝγιο
ΕπÜγγελμα: υπηρÝτησε την δημοτικÞ εκπαßδευση ως δασκÜλα. Τþρα εßναι συγγραφÝας και εικονογρÜφος παιδικþν βιβλßων. Ασχολεßται επßσης και με την ποßηση.
ΔιÜφορα: ΥπÞρξε γραμματÝας του Κυπριακοý ΣυνδÝσμου Παιδικοý Βιβλßου (εθνικοý τμÞματος της ΙΒΒΥ) και μÝλος της ¸νωσης Λογοτεχνþν Κýπρου.
Στοιχεßα απü την ζωÞ της:
Η κ. Πυλιþτου γεννÞθηκε το 1935 στο κατεχüμενο σÞμερα Λευκþνοικο, απü μÜνα αγρüτισσα και πατÝρα οικοδüμο. ΠÝρασε δýσκολα παιδικÜ χρüνια (Þταν η δεκαετßα του Β’ παγκοσμßου πολÝμου). ΕργÜστηκε ως δασκÜλα απü το 1957 σε πολλÜ δημοτικÜ σχολεßα της Κýπρου, ιδιαßτερα σε σχολεßα της υπαßθρου που πÜντα προτιμοýσε.
Απü τα νεανικÜ της χρüνια ζωγραφßζει και γρÜφει. Απü πολý νωρßς δημοσιεýει σε εφημερßδες και περιοδικÜ Üρθρα και μελÝτες της, ποιÞματα και διηγÞματα της. Για πολλÜ χρüνια υπÞρξε βασικÞ συνεργÜτιδα στο ραδιüφωνο και την τηλεüραση του (ΡΙΚ). Απü την τηλεüραση παρουσßαζε για Ýνα ολüκληρο χρüνο βιβλßα σε παιδικÞ εκπομπÞ.
Βιβλßα της κυκλοφοροýν απü το 1976. ºσα με σÞμερα Ýχουν κυκλοφορÞσει περισσüτερα απü 20 βιβλßα της (διηγÞματα, παραμýθι, μυθιστüρημα) τα περισσüτερα βραβευμÝνα στην Κýπρο (κρατικÜ βραβεßα), ΕλλÜδα και εξωτερικü απü σημαντικοýς φορεßς, Janusz Korczak και UNICEF. Βιβλßα της μεταφρÜστηκαν και κυκλοφüρησαν στα ουκρανικÜ, ρωσσικÜ και γαλλικÜ.
Σε δßσκο του μουσικοý Γιþργου ΑρβανιτÜκη υπÜρχουν μελοποιημÝνα τραγοýδια της για παιδιÜ (παρμÝνα απü τη συνεργασßα της σε παιδικÝς εκπομπÝς).
Για τα βιβλßα της γρÜφτηκαν ευνοúκÝς κριτικÝς στον τýπο, μεταδüθηκαν απü ραδιüφωνο και τηλεüραση, τüσο στην Κýπρο üσο και στην ΕλλÜδα. ΚÜποιες απü αυτÝς τις κριτικÝς Ýχουμε την χαρÜ να φιλοξενοýμε στο portal αυτü.
Εßναι σýζυγος του ποιητÞ ΑχιλλÝα Πυλιþτη. ¸χει δυο κüρες που εßναι ζωγρÜφοι και Ýνα εγγονÜκι.
Στη συνÝχεια θα παρουσιÜσουμε κριτικÝς για το Ýργο της Μαρßα Πυλιþτου, Ýργα τις και διακρßσεις και βραβεßα τα οποßα Ýχει πÜρει.
Βραβεßα:
Η Μαρßα Πυλιþτου Ýχει τιμηθεß με διÜφορα βραβεßα απü:
• τον Κυπριακü Σýνδεσμο Παιδικοý Βιβλßου,
• το Υπουργεßο Παιδεßας,
• το Θεατρικü Οργανισμü Κýπρου,
• τον Κýκλο του Ελληνικοý Παιδικοý Βιβλßου,
• τη Γυναικεßα ΛογοτεχνικÞ ΣυντροφιÜ κ.Ü.
Επßσης, Ýχει βραβευτεß απü τη UNICEF και το 1987 κÝρδισε σε διεθνÞ διαγωνισμü το ΜετÜλλιο του Διεθνοýς Βραβεßου Janusz Korczak. Δýο βιβλßα της μεταφρÜστηκαν στα ουκρανικÜ και κυκλοφüρησαν απü τις Eκδüσεις ΜπεσÝλκα του ΚιÝβου. Η ποιητικÞ της σýνθεση «¢για Χþματα» μεταφρÜστηκε στα ρωσικÜ και κυκλοφüρησε σε ανθολογßα στη Μüσχα.
¸ργα της Μαρßας Πυλιþτου
- "Χαροýμενοι χαρταετοß" διηγÞματα, Λευκωσßα, 1976 (βραβεßο εικονογρÜφησης και λογοτεχνικοý κειμÝνου). ¸να απü τα διηγÞματα αναφÝρεται σε δýο τουρκÜκια και δýο ελληνÜκια που τις μÝρες των διακοινοτικþν ταραχþν παßζουν στις ταρÜτσες τους με τους χαρταετοýς. Οι χαρταετοß μπλÝκονται ψηλÜ σε μια εκδÞλωση αγÜπης, συμφιλßωσης και αδερφοσýνης.
- "Οι Λýκοι και η Κοκκινοσκουφßτσα", νουβÝλα, Λευκωσßα, 1977.
- "ΚαλημÝρα, Μαργαρßτα", τρßα διηγÞματα, Λευκωσßα, 1978 (κρατικü βραβεßο). Για τον «Ναζßμ και τον ψηλü κυπαρßσσι ». ΓρÜφτηκε Ýνα συγκινητικü χρονογρÜφημα στην πρþτη σελßδα της «Ελευθεροτυπßα» Αθηνþν απü το δημοσιογρÜφο ΦρÝντυ Γερμανü, που προτεßνει να δοθεß στην συγγραφÝα Νüμπελ ΕιρÞνης.
- "Το κÜστρο μας", μυθιστüρημα, Λευκωσßα 1979, Εκδüσεις ΠατÜκη 1995, 6η Ýκδ. 2001.
- "Κι Ýζησαν εκεßνοι καλÜ...", σýγχρονο παραμýθι, Λευκωσßα 1980.
- "Τα δÝντρα που τρÝχουν", μυθιστüρημα, Λευκωσßα 1985, εκδ. Καστανιþτης 1987 (ΔιεθνÝς βραβεßο Κüρτσακ). Μια οικογÝνεια μεταναστεýει μετÜ τον πüλεμο. Το αγüρι εßναι δυστυχισμÝνο στο σχολεßο που το παßρνουν. ¼μως Ýνα περιστατικü στην αυλÞ του σχολεßου με Ýνα μαυρÜκι το κÜνει να αγαπÞσει το παιδß αυτü και να γßνουν οι καλýτεροι φßλοι.
- "Τα παιδιÜ του Þλιου", εφηβικü μυθιστüρημα, Εκδüσεις ΠατÜκη 1993, 8η Ýκδ. 2001 (κρατικü βραβεßο). Δýο παιδιÜ φεýγουν απü τα σπßτια τους. ΧÜνονται σε Ýνα δÜσος. Μια πρωτüγνωρη φιλßα και αγÜπη τα συνδÝει γρÞγορα.
- "Το ασημÝνιο καπνιστÞρι", μυθιστüρημα, Εκδüσεις ΠατÜκη 1995, 6η Ýκδ. 2000 (πανελλÞνιο βραβεßο γυναικεßας λογοτεχνικÞς συντροφιÜς). ΜÝσα απü την περιπÝτεια ενüς ψαρÜ περιγρÜφονται ο πüθος και η λαχτÜρα για ειρÞνη, δικαιοσýνη και αδελφοσýνη.
- "ΤζιαφÝρ Γιασßντ ΑλÞ", Εκδüσεις ΠατÜκη 1997, 2η Ýκδ. 1998. ¸νας τουρκοκýπριος περνÜει στις ελεýθερες περιοχÝς την ημÝρα που καßεται ο ΠενταδÜκτυλος. Εßναι γεωπüνος και ποιητÞς. Τον κρýβει μια δασκÜλα. Αυτü οργßζει την καλýτερη της φßλη που σπεýδει ν’αναφÝρει το γεγονüς στην αστυνομßα. ΤελικÜ üλα αναφÝρονται. ¸νας ýμνος στην αγÜπη, στην αλληλεγγýη, στην τρυφερüτητα, στον Ýρωτα.
- "Στα φτερÜ του Χρυσοý Αετοý", Εκδüσεις ΠατÜκη 1997, 3η Ýκδ. 2000. ¸να παραμýθι – μυθιστüρημα üπου προβÜλλεται το μÞνυμα πως η αγÜπη και το μυαλü που νικοýν και üχι η βßα κι η δýναμη των üπλων.
- "Η αρβýλα που 'γινε βαρκοýλα", Εκδüσεις ΠατÜκη 1998, 4η Ýκδ. 2001.
- "Λεþνη", εφηβικü μυθιστüρημα Εκδüσεις ΠατÜκη 1999 2η Ýκδ. 2000 (κρατικü βραβεßο). Πως μια ανÜπηρη κατορθþνει να ξεπερÜσει το σοβαρü πρüβλημα και να γßνει δημιουργικÞ, χαροýμενη. Ακüμα και να ερωτευτεß.
- "O σκýλος που Ýχασε την ουρÜ του", Eκδüσεις ΠατÜκη (2001).
- "ΠεριπÝτεια στο Βοτανüκηπο": Τρßα παιδιÜ τολμοýν να μπουν σε Ýνα Βοτανüκηπο για να κλÝψουν το θαυματουργü βοτÜνι. Εßχαν ακοýσει πως το βοτÜνι αυτü θεραπεýει την λευχαιμßα. Το κλÝβουν για να σþσουν τη ξαδερφοýλα τους. Η ιστορßα Ýχει απρüβλεπτη εξÝλιξη κι Ýνα απρüσμενο τÝλος.
- Μ´ αγαπÜς; Σ´ αγαπþ!!! , Εκδüσεις ΠÜργα 2007.
ΠαρουσιÜσεις του Ýργου της Μαρßας Πυλιþτου
Η Κýπρος στο Ýργο της Μαρßας Πυλιþτου
Δþρος Θεοδοýλου
Η Μαρßα Πυλιþτου απü την πρþτη κιüλας περßοδο του συγγραφικοý της Ýργου (1976-1997) χαρακτηρßστηκε ως μια απü τις πιο κυπροκεντρικοýς συγγραφεßς μας. ¼λα τα στοιχεßα της πεζογραφßας της üπως τα θÝματα, τα γεγονüτα, ο χþρος, η γλþσσα, τα πρÜγματα, οι Þρωες και ο εσωτερικüς τους κüσμος και η ατμüσφαιρα αναδýονται απü την Κýπρο. Το 1987 σε μελÝτη για την κυπριακÞ παιδικÞ λογοτεχνßα γρÜφτηκε üτι με τα Ýργα της «Ýδωσε πλατιÜ και μüνιμη μαρτυρßα για πολλÜ απ´ üσα Ýζησε η Κýπρος τα τελευταßα χρüνια» και επßσης üτι η γραφÞ της Ýχει «εκεßνο το ιδιαßτερο ‘κυπριακü Þθος’, δηλαδÞ τη λιτüτητα, τη βαθιÜ συναισθηματικÞ αντßκρυση των πραγμÜτων και μια διÜχυτη γλυκÜδα και αγÜπη για τα παιδιÜ». Για το Ýργο της Οι Λýκοι και η Κοκκινοσκουφßτσα, ο Γενικüς ΓραμματÝας της ΠΟΕΔ αναφÝρει üτι αποτελεß «το καλü ανÜγνωσμα, παρμÝνο απü την κυπριακÞ πραγματικüτητα». ΠολλÜ απü τα Ýργα της προτÜθηκαν για βρÜβευση και εκεß τονßσθηκε üτι συμβÜλλουν «στη διατÞρηση της μνÞμης για τα κατεχüμενα και τρÝφουν την πßστη για την επιστροφÞ».
Η Μαρßα Πυλιþτου κατÝχει ηγετικÞ θÝση ανÜμεσα στους συγγραφεßς παιδικÞς λογοτεχνßας. Τα μυθιστορÞματÜ της, τα διηγÞματα και οι νουβÝλες της αποτελοýν εßδη ρεαλιστικÞς πεζογραφßας στα οποßα κυριαρχεß η σýγχρονη κυπριακÞ πραγματικüτητα. Ζωντανεýει το δρÜμα του 1974 και απαλýνει τους φüβους των παιδιþν και δßνει ελπßδες για καλýτερο αýριο.
Στα τρßα πρþτα της βιβλßα Οι Λýκοι και η Κοκκινοσκουφßτσα (1976), Χαροýμενοι Χαρταετοß (1976) και ΚαλημÝρα Μαργαρßτα (1978) μας δßνει παραστατικÜ τις θλιβερÝς καταστÜσεις απü το πραξικüπημα και την εισβολÞ. Το διχασμü, την προσφυγιÜ, την ανεργßα, το κýμα ξενιτεμοý σε Üλλες χþρες, αλλÜ και τον πüθο της επιστροφÞς και την ελπßδα για ειρÞνη και αγÜπη. Δýο Ýργα της αναφÝρονται στους Þρωες του 1955 Γρηγüρη Αυξεντßου και Φþτη Πßττα, στο θÜρρος και την απÝραντη αγÜπη για την ιδιαßτερη πατρßδα τους. Στο Ýργο της Ο Ναζßμ και το κυπαρßσσι μας προβÜλλει την δßκη της γνþμη για τους τουρκοκυπρßους. ¼τι και εκεßνοι νιþθουν θýματα στις διακοινοτικÝς ταραχÝς και üτι επιθυμοýν την επανÝνωση üλων των Κυπρßων. Κοινüς εχθρüς εßναι τα κατοχικÜ στρατεýματα και οι διÜφοροι «λýκοι» στο εσωτερικü και εξωτερικü.
Ακολοýθως τη χρονικÞ περßοδο 1979 – 1997 η Μ. Πυλιþτου δημοσßευσε πÝντε μυθιστορÞματα τα οποßα επανεκδüθηκαν Þ πρωτοεκδüθηκαν στην ΑθÞνα απü γνωστοýς εκδοτικοýς οßκους. Σε üλα κυριαρχεß η Κýπρος με τις πληγÝς απü την εισβολÞ, τον πüθο του τερματισμοý της κατοχÞς και της ειρηνικÞς επανÝνωσης του νησιοý καθþς επßσης και των τουρκοκυπρßων μαζß με τους ελληνοκυπρßους. ΑνÜμεσα σε Üλλα θÝματα που βλÝπει να απασχολοýν την κυπριακÞ κοινωνßα της εποχÞς, δßνει το μεγαλýτερο βÜρος στο εθνικοπολιτικü.
Στο πρþτο της μυθιστüρημα Το ΚÜστρο μας (1979) οι δýο πρωταγωνιστÝς ΣτÜθης και ΠετρÞς περνοýν στα κατεχüμενα εδÜφη (üπως ο ΟρÝστης στο Ýργο του Π. Μηχανικοý) και εκεß γνωρßζουν τον τουρκοκýπριο Ντερβßς με τον οποßο του δÝνει μια ισχυρÞ φιλßα. Μ´ αυτü δßνει τη μεγÜλη θÝληση για επαναπροσδιορισμü με τους απλοýς τουρκοκυπρßους. ΣυγκεκριμÝνα λÝει στα παιδιÜ αναγνþστες üτι «για να υπÜρξει ελπßδα επιστροφÞς και δικαιοσýνης, πρÝπει üλοι να εργαστοýν αγαπημÝνα και αδελφωμÝνα». Με αναγραμματισμü της λÝξης κÜστρο Ýχουμε τη λÝξη κρÜτος. Απü αυτü και απü το εξþφυλλο του βιβλßου, που αναπαριστÜ Ýνα κÜστρο με την κυπριακÞ σημαßα (το οποßο φιλοτÝχνησε Þ ßδια η Πυλιþτου), συμπεραßνουμε üτι το κοινü μας κρÜτος εßναι η σωτηρßα, η ειρÞνη και η ασφÜλεια.
Το επüμενο μυθιστüρημα της, Τα δÝντρα που τρÝχουν (1985) αναφÝρεται στη μετανÜστευση των προσφýγων κυπρßων στην ξενιτιÜ (Αγγλßα), και στον τραγικü τους αγþνα να επιβιþσουν και να διατηρÞσουν τη νοσταλγßα τους για επιστροφÞ στην ιδιαßτερη πατρßδα. Ο Ο. Νεοφýτου της Υπηρεσßας ΑποδÞμων, προλογßζοντας το βιβλßο γρÜφει «[...] το πρþτο λογοτεχνικü βιβλßο στο εßδος του, που [...] γεμßζει Ýνα κενü. Η αγÜπη για τον τüπο της κι η Ýγνοια της για τα παιδιÜ των αποδÞμων μεγÜλη».
Στη συνÝχεια γρÜφει το μυθιστüρημα Τα παιδιÜ του Þλιου (1993). Με το βιβλßο αυτü η Πυλιþτου καυτηριÜζει το αυταρχικü και υποκριτικü σχολεßο της εποχÞς και την Ýλλειψη εμπιστοσýνης και κατανüησης προς τους νÝους ανθρþπους. Η εξÜχρονη Ιουστßνη και η δεκαπεντÜχρονη ΑστÝρω εγκαταλεßπουν τα σπßτια τους γνωρßζονται τυχαßα και τυχαßα συμμετÝχουν στην αντικατοχικÞ Πορεßα των Γυναικþν προς την κατεχüμενη ¢χνα (19 Μαρτßου 1989). Το γεγονüς αυτü επηρÝασε πολý την ΑστÝρω. ¸μαθε να αγαπÜ πιο πολý τη ελευθερßα και την αξιοπρÝπεια, να μισεß τη βßα και τη σκλαβιÜ και διδÜχτηκε να αγωνßζεται με üλους και üχι με τη φυγÞ. ΑυτÜ τα παιδιÜ του «Þλιου» φÝρνουν αισιοδοξßα στις καρδιÝς των μεγÜλων για το δýσκολο μÝλλον.
Το 1995 κυκλοφορεß το μυθιστüρημα Το ασημÝνιο καπνιστÞρι. Η δρÜση του τοποθετεßται στο 1980 σε Ýνα συνοικισμü προσφýγων στη ΛÜρνακα. Το χωρÜφι, η βÜρκα και το καινοýργιο σπßτι στην Αγßα ΝÜπα αντικατοπτρßζουν την περßοδο ορθοπüδησης των ανθρþπων μετÜ την εισβολÞ του ’74 καθþς και την αγÜπη του κýπριου με τη γη και τη θÜλασσα. Οι Þρωες μας εßναι πρüσφυγες απü τον ¢γιο ΜÝμνονα. Η κýρια ιστορßα (το πÝρασμα του Ανδρüνικου στο πατρικü σπßτι) συνδÝεται με το ασημÝνιο καπνιστÞρι, το οικογενειακü κειμÞλιο που Ýχει τις ρßζες του στη Σμýρνη του 1922 και στη γιαγιÜ Δüμνα. Το ανατρεπτικü τÝλος καθιστÜ το καπνιστÞρι σýμβολο μνÞμης και διÜρκειας και προβÜλλει την ανÜγκη να κρατιüμαστε απü τις ρßζες μας και να προσπαθοýμε για την επιστροφÞ στον τüπο μας.
Στο επüμενο μυθιστüρημα της ΤζιαφÝρ Γιασßντ ΑλÞ: ΜικρÞ ερωτικÞ ιστορßα (1997), η Πυλιþτου καταπιÜνεται πÜλι με τις σχÝσεις ελληνοκυπρßων και τουρκοκυπρßων, αυτÞ τη φορÜ πιο τολμηρÜ. Χρησιμοποιþντας το γεγονüς των αυτüμολων Τοýρκων την περßοδο του 1990 αφηγεßται Ýνα αληθινü νεανικü Ýρωτα του ΤζιαφÝρ και της ΑνθÞς. Παρ´ üλες τις κοινωνικÝς και εθνικιστικÝς διαφορÝς η Πυλιþτου στο τÝλος του Ýργου αυτοý στÝλλει το μÞνυμα της φιλßας, της συνεννüησης και της επαναπροσÝγγισης.
Την τελευταßα δεκαετßα της δημιουργßας της η Μαρßα Πυλιþτου αλλÜζει το γενικü θÝμα με το οποßο ασχολεßτο. ΕξÝδωσε Ýξι Ýργα φαντασßας, μικρÜ και μεγÜλα παραμýθια δηλαδÞ και μια μελÝτη για Üλλους συγγραφεßς παιδικþν βιβλßων στα οποßα Ýμμεσα παρουσιÜζεται η Κýπρος. Σε αλλÜ τρßα πεζογραφÞματα της η παρουσßα της Κýπρου ως τüπος περιορßζεται και θÝματα αποτελοýν κυρßως προβλÞματα που απασχολοýν τη νÝα γενιÜ.
Το τελευταßο της βιβλßο Μ´ αγαπÜς; Σ´ αγαπþ!!! (2007) η ßδια το τοποθετεß στην επιστολικÞ λογοτεχνßα. Αποτελεßται απü εβδομÞντα περßπου σýντομες επιστολÝς που αντÜλλαξαν ο μικρüς Βασßλης με τη γιαγιÜ του Ευρυδßκη απü τη μÝρα που τα παιδιÜ της την Ýβαλαν σε Ýνα γηροκομεßο μÝχρι το θÜνατü της. Με το βιβλßο αυτü τονßζονται οι σχÝσεις μÝσα στην οικογÝνεια, στο σχολεßο καθþς και τα προβλÞματα που διÝπουν την Τρßτη ηλικßα. Τüσο σε αυτü üσο και στο αμÝσως προηγοýμενο της βιβλßο ΠεριπÝτεια στο Βοτανüκηπο (2000) η Κýπρος φαßνεται μüνο σε κÜποιες λεπτομÝρειες.
Συνοψßζοντας μποροýμε να ποýμε üτι η Μαρßα Πυλιþτου συγκαταλÝγεται στου κυπροκεντρικοýς μας συγγραφεßς. Δεßχνει στους νÝους το σωστü τρüπο αντιμετþπισης üσον αφορÜ τα διÜφορα θÝματα που αφοροýν την πατρßδα.
Τα παραμýθια της Μαρßας Πυλιþτου
ΛουκÜς Πραστßτης
Σαν συγγραφÝας παιδικþν παραμυθιþν η Μαρßα Πυλιþτου ακολουθεß τον μεγÜλο παραμυθÜ Αßσωπο. Σε üλα τα παραμýθια της τους ρüλους των ηρþων παßζουν τα ζþα. Γνωρßζει καλÜ üτι τα παιδιÜ αρÝσκονται στις ιστορßες με πρωταγωνιστÝς απü το ζωικü βασßλειο, Ýτσι μÝσω των ζþων μεταφÝρει αξßες και αγγßζει υπαρξιακοýς προβληματισμοýς χωρßς διδαχτικü Þ επιβλητικü ýφος.
Στο παραμýθι Η Αρβýλα που Ýγινε βαρκοýλα μας λÝει üτι ακüμη και Ýνα πεταμÝνο τιποτÝνιο σκουπßδι εßναι χρÞσιμο εÜν το σÝβεσαι και το αξιοποιεßς σωστÜ. ¸τσι η πεταμÝνη παλιÜ αρβýλα γßνεται στην αρχÞ καταφýγιο για τα μικρÜ και αβοÞθητα μυρμÞγκια και στο τÝλος Ýνα üμορφο διακοσμητικü αντικεßμενο χÜρη σε Ýνα κορßτσι που τη μÜζεψε και τη ζωγρÜφισε.
Στην Πεταλοýδα με τα πρÜσινα φτερÜ η απομονωμÝνη απü το υπüλοιπο σμÞνος πεταλοýδα διüτι εßχε πρÜσινα φτερÜ, βλÝπει μια μÝρα τον εαυτü της στον καθρÝφτη και ανακαλýπτει üτι δεν Ýχει καμιÜ διαφορÜ απü τις Üλλες, üτι και αυτÞ εßναι το ßδιο üμορφη. ΘÝλει να μας τονßσει üτι πρÝπει να πιστεýουμε στον εαυτü μας και üτι Ýχουμε και επßσης üτι αυτÜ εßναι Üσχετα απü διÜφορους εξωγενÞς παρÜγοντες, εßτε στην εμφÜνισÞ μας εßτε στο περιβÜλλον στο οποßο ζοýμε.
¸να Üλλο σημαντικü θÝμα που αφορÜ Üμεσα την ανθρþπινη ýπαρξη εßναι αυτü της ελευθερßας, της σωστÞς ηγεσßας, των συνεπειþν των πρÜξεþν και του ανικανοποßητου του ανθρþπου θßγει στο παραμýθι της 10 και 10 και Üλλα δÝκα πρüβατα. ¢δω Ýχουμε τρεßς ομÜδες προβÜτων που σχεδιÜζουν να φýγουν απü τη στÜνη τους αναζητþντας ελευθερßα. Τα εßκοσι τελικÜ πρüβατα με αρχηγü Ýνα κριÜρι πολλÜ υποσχüμενο φεýγουν και τελικÜ γßνονται κýματα στη θÜλασσα. Τα δÝκα που Ýμειναν πßσω, στενοχωριοýνταν και ονειρεýονταν τα υπüλοιπα ελεýθερα, αλλÜ αυτÜ παρÝμειναν ζωντανÜ.
Στο πρþτο και ομüτιτλο με το βιβλßο παραμýθι, κÜποιοι Üνθρωποι μαρμÜρωσαν Ýνα αγορÜκι που Ýκανε πολλÝς σκανδαλιÝς και το Üφησαν στην üχθη μιας λßμνης. Τα ζþα üμως εκεß το Ýκαναν φßλο τους. Το αγορÜκι αυτü Þταν ο ¸ρωτας που εξακολουθοýσε να βλÝπει και να αισθÜνεται την αγÜπη των ζþων γιατß η καρδιÜ του δεν Þταν μαρμαρωμÝνη. Η Πυλιþτου εδþ προβÜλλει αλÞθειες στα παιδιÜ για τον Ýρωτα, τον ρομαντισμü και την επικοινωνßα που η κοινωνßα προσπαθεß να σκοτþσει.
Στη Χελþνα του Περιβολιοý μια χελþνα ξεκινÜ για Ýνα μακρινü και δýσκολο ταξßδι με σκοπü να συναντÞσει τη ξαδÝλφη της. Επιθυμεß να μαζÝψει εμπειρßες απü το δýσκολο αυτü ταξßδι, να διδαχτεß πρÜγματα και να αφοσιωθεß στην Üλλη χελþνα. ΡισκÜρει και στο τÝλος απολαμβÜνει την επßτευξη των στüχων της. ΜÝσα στον κüσμο της λογικÞς και των υπολογισμþν υποσυνεßδητα και ασυναßσθητα ζητÜ Üλλα πρÜγματα και ξÝρει πως αν παραμεßνει στη καλοβολεμÝνη θÝση της, δεν θα συναντÞσει ποτÝ üτι βρßσκεται στον Ýξω κüσμο.
Στο ΣαλιγκÜρι που χüρευε στη βροχÞ το θÝμα που θßγει η συγγραφÝας εßναι η αποδοχÞ της διαφορετικüτητας. ¸να σαλιγκÜρι που το παλτουδÜκι του Ýχει διαφορετικü χρþμα απü τα υπüλοιπα φεýγει για να παντρευτεß. Βρßσκει μια πεταλοýδα και με αυτÞ θα παντρευτεß. Στο γλÝντι του γÜμου ξεσπÜ ξαφνικÜ μια βροχÞ Ýτσι üλοι φεýγουν και μÝνει μüνο του το σαλιγκÜρι. Στο τÝλος βρßσκει μια σαλιγκαρßνα που του στÜθηκε και το αγαποýσε. Επßσης στο παραμýθι αυτü η συγγραφÝας προβÜλλει την αληθινÞ αγÜπη, το θÝμα του χωρισμοý και τα γνωρßσματα που πρÝπει να προσÝχουμε στον Üνθρωπο που θα μας συντροφεýει.
Στο παραμýθι Μια νýχτα με βεγγαλικÜ αντιμÜχονται η ιδιοτÝλεια και το συμφÝρον με τα αγνÜ ανιδιοτελÞ συναισθÞματα. ¸να ποντικÜκι μια νýχτα Ýκανε το πÜρτι των γενεθλßων του, üπου, ξαφνικÜ ο ουρανüς γÝμισε βεγγαλικÜ. ¼λοι Ýφυγαν για να δουν το σπουδαßο θÝαμα. Το ποντικÜκι Ýμεινε μüνο του και μιλοýσε με Ýνα αστÝρι που Ýπεσε σε μια πευκοβελüνα. Εκεß μαζεýτηκαν και Üλλοι που Þθελαν το αστÝρι για το δικü τους συμφÝρον. Παρ´ üλα αυτÜ το αστÝρι Ýμεινε με το ποντικÜκι την ιδιαßτερη αυτÞ νýχτα των γενεθλßων του.
Στο παραμýθι Το φτερωτü αλογÜκι Ýνα αλογÜκι με διαφορετικü χρþμα απü τα αδÝλφια του φεýγει και συναντÜ Ýνα ετοιμοθÜνατο αετü ο οποßος του χαρßζει τα φτερÜ του. Το αλογÜκι πετÜ στον ουρανü και βλÝπει τη ματαιüτητα και την κοýραση του κüσμου. Εκτüς απü τη διαφορετικüτητα η συγγραφÝας μας τονßζει το θÝμα της δωρεÜς των οργÜνων σε αυτοýς που τα Ýχουν ανÜγκη.
ΤÝλος στο Ταξßδι του ΓλÜρου η Μαρßα Πυλιþτου προβÜλλει τα θλιβερÜ και φρικτÜ αποτελÝσματα του πολÝμου. ¸νας γλÜρος ακοýει εκκωφαντικοýς Þχους και βλÝπει γýρω του χαλÜσματα. Απü τα χαλÜσματα βγαßνει Ýνα κοριτσÜκι με μια κοýκλα χωρßς πüδι και κλαßει. Τüτε ο γλÜρος ξεκινÜ για το ΑÚ-Χανοýμ για να βρει το θυμωμÝνο παπποý και να του ζητÞσει εξηγÞσεις για τα κακÜ που προκÜλεσε. Εκεß ο γλÜρος συναντÜ Ýνα αγüρι με ξýλινο πüδι (θýμα του πολÝμου) που του εξηγεß την ιστορßα και του δßνει το ξýλινο του πüδι για δþρο στο κοριτσÜκι για την κοýκλα της.
Η Μαρßα Πυλιþτου για χρüνια υπÞρξε εκπαιδευτικüς. ¸τσι γνωρßζει πολý καλÜ τη ψυχοσýνθεση των μικρþν παιδιþν. ΜÝσα απü τα παραμýθια της περνÜ τα δικÜ της μηνýματα στα παιδιÜ þστε να γßνουν ευαßσθητοι και προβληματισμÝνοι πολßτες. Δεν ωραιοποιεß, δεν υπερβÜλλει και οýτε πανικοβÜλλει. Χρησιμοποιεß λιτÞ γλþσσα και πολλοýς διαλüγους Ýτσι δßνει ζωντÜνια και γßνεται κατανοητοß απü τους μικροýς αναγνþστες. Χρησιμοποιεß διαχρονικοýς Þρωες, δηλαδÞ τα ζþα, και το μοτßβο του ταξιδιοý που δßνει Ýνταση και αγωνßα για την εξÝλιξη της ιστορßας. Δεν μεταδßδει Üμεσα τα μηνýματα της. Αντßθετα μιλÜει εμμÝσως και αφÞνει το παιδß να σκεφτεß και να βγÜλει δικÜ του συμπερÜσματα για το τι εßναι σωστü και τι λανθασμÝνο.
|